zondag 18 maart 2007

Serial Experiments Lain


Serial Experiments Lain (1998)

Deze animé uit 1998 is schandelijk onderbelicht. Een aantal factoren veroorzaken dit. Ten eerste is de serie al wat ouder. Maar het is ook vrijwel onmogelijk om de complexe inhoud van de serie te propaganderen met de titel of de verpakking van de dvdset. Serial Experiments Lain is geen doorsnee animé, maar paradoxaal genoeg gebruikt het wel alle elementen die een animé eigen zijn om een fantastische serie te creëren. Neem bijvoorbeeld het feit dat animé's vaak gesloten series zijn, wat de schrijvers toestaat een gesloten en rond verhaal te schrijven. Amerikaanse schrijvers voor series kunnen daar alleen maar van dromen. Als een serie daar succesvol is moeten ze die blijven schrijven tot de aandacht te laag is, zo is de druk van de zender erachter. Ook wordt gebruik gemaakt van abstracte animatie om het verhaal kracht bij te zetten en zo een buitengewone wereld te fabriceren.


De hoofdpersoon, Lain, leeft in een wereld waar the wired, een variant op het internet, zo invloedrijk is dat het vrijwel een aparte wereld naast de gewone is geworden. Ze merkt dat ze in the wired veel macht heeft en het lijkt erop alsof daardoor the wired begint over te vloeien in de echte wereld. In de loop van de serie zien we veel verschillende fracties die invloed op haar proberen uit te oefenen en wordt duidelijk waarom the wired zo veel impact heeft op de echte wereld. SEL zou geen filosofische serie zijn als een dergelijke antwoord niet meer vragen oproept over bijvoorbeeld de reden van het bestaan van Lain, het bestaan van meedere versies van Lain en de hypothetische aanwezigheid van een goddelijk figuur. Dit alles vloeit logisch voort uit het verhaal en voelt niet geforceerd. De link tussen mens en technologie, waarin technologie als een verlengde wordt uitgelegd is een belangrijk thema in het verhaal. Vaak doet een aflevering denken aan het werk van David Lynch, maar met een duidelijk verschil: SEL biedt regelmatig antwoorden en het verhaal wordt beter door de vragen die deze weer oproepen. De serie is ook niet bang om van de toch al onconventionele structuur af te wijken. Een van de latere afleveringen kijkt bijna als muziekvideo, ondersteund door experimentele muziek, terwijl de willekeurige beelden je af en toe essentiele informatie wordt toegeworpen. De beelden blijken niet willekeurig, maar moeten als geheel worden gezien. Dit alles simuleert een datastroom uit the wired, waardoor je eigenlijk een kijk krijgt op de schier uiteenlopende informatie en sensaties die Lain moet onderscheiden als ze in the wired is.

Met 13 afleveringen lijkt SEL een perfecte vorm voor een kunstuiting: veel ruimte voor verhaal, de kijker hoeft het niet allemaal tegelijk te kijken, maar toch is het geheel eindig en kan het verhaal een logisch begin en eind hebben.

1 opmerking:

Chris zei

Lain is inderdaad een prachtige serie. Ik moet eerlijk bekennen dat ik het nog niet zo abstract had bekeken zoals jij. Maar mijn idee was wel hetzelfde, op internet kun je iemand anders zijn, daar experimenteer je mee. Je kunt twijfelen wat je echte zelf is..

En inderdaad, een juweel als dit is onderbelicht. Deze serie is maatschappelijk actueel en eigenlijk niets minder dan kunst, zoals je zelf al aangeeft. Beeld, geluid en verhaal werken perfect samen en scheppen een geheel dat ook nog een punt kan maken.

In tegenstelling tot jou vond ik de muziekvideo niet zo geslaagd. Geen idee waarom, ik kon het niet interessant of mooi vinden. De interpretatie van de video als datastroom vind ik wel interessant, zo had ik het nog niet bekeken. Misschien leuk voor als ik de serie ooit herkijk.