woensdag 27 augustus 2008

Fleischer Studio feature deel 3 - Popeye

Fleischer Studios was lange tijd een belangrijke concurrent van Disney. In plaats van zich eveneens te concentreren op schattige diertjes en realistisch geanimeerde situaties koos Fleischer juist voor het tegendeel: optimaal gebruik maken van de speelsheid die inherent is aan het animatiemedium met een grote hoeveelheid surrealisme. Dit gaf het bedrijf twintig jaar lang succes en bekendheid, tot het in 1941 werd overgenomen door Paramount. In deze features worden Fleischer's opmerkelijke animatieseries beschouwd en gekoppeld aan de ontwikkeling van Fleischer Studios.



Popeye was het prototype van de superheld, zij het zonder moreel kompas. Bovenmenselijke krachten had hij wel, maar een superheld die zijn krachten ontleent aan een groen plantje klinkt nu eenmaal niet zo iconisch als Superman. De zeeman werd in 1929 geintroduceerd in E.C.Segar's Thimble Theatre strip. Hij was toen slechts een zijkarakter dat Olive Oyl het hof maakte. Het Thimble Theatre was heel traditioneel voor een krantenstrip: enkele panelen die naar een komische conclusie toe werkten.
De Fleischers zagen het potentieel van het karakter dat Segar verwaarloosde en tekenden in 1932 een contract om een serie animatieshorts te maken met Popeye in de hoofdrol. Vergelijkbaar met hoe men nu pilots voor televisieseries maakt, wilden de distributeurs eerst een enkele short om de populariteit te testen. Dit werd Popeye the Sailor (1933) in de serie Betty Boop Cartoons. Betty kwam obligaat langs met een gerecyclede dansanimatie uit een eerder filmpje, maar het ging in feite om Popeye, gevolgd door zijn wereldbekende liedje. Tegenwoordig noemen we dat in televisietermen een backdoor-pilot: via een populaire serie een andere lanceren.


Brotherly Love (1936)


Popeye the Sailor (1933)

Alle elementen die we associeren met Popeye waren aanwezig: de strijd met Bluto om Olive die Popeye verliest tot hij een blik spinazie wegwerkt. Toch bestond deze formule niet voor de Fleischer animatieserie. In de strip kwam Popeye af en toe Olive het hof maken, maar Bluto was niet zijn rivaal. Bluto was zelfs maar een enkele maal voorgekomen in de strip. Ook het directe verband tussen zijn superkracht en spinazie is een uitvinding van de Fleischers.
Popeye zou geen Fleischer animatie zijn als er geen karakteristieke charme aan verbonden was. In een groot deel van de shorts is Popeye een politiek incorrecte, immorele bruut die inslaat op alles dat op zijn pad komt, zelfs volle treinen, indianen, en een oerwoud vol dieren. Meestal resulteert dit in een van de bekende transformatiegrappen, zoals een stier die met een goedgerichte klap verandert in een kraampje vol vleesproducten. Popeye's naam staat zelfs symnoniem aan geweld: een popeye is een dichtgeslagen oog. Het ene oog van de zeeman is dan ook permanent dicht. De dynamiek tussen Popeye en Bluto wordt hillarisch doordat de Fleischers nadruk leggen op wat een verschrikkelijk onaantrekkelijke vrouwe Olive Oyl is. Daarbovenop is ze ontzettend wispelturig, omdat ze regelmatig tussen de rivalen onderling wisselt in haar affecties.


A Clean Shaven Man (1936)

Op technisch niveau voerden de Fleischers hun zogenaamde stereo-optical process door. Dat wil zeggen dat de animatie met enige regelmaat gefilmd werd voor een in drie dimensies bewegende maquette. In de praktijk leek het of Popeye door een weerderige 3D achtergrond liep. Het was een logische opvolging na het werk dat ze met de rotoscoop deden in live-action materiaal. Max Fleischer had een levenslange obsessie met uitvinden, dus het is waarschijnlijk dat ook deze uitvinding van zijn hand was.
Al deze elementen zorgden ervoor dat Popeye ontzettend populair werd. Het kwam in die tijd voor dat de bezoekers vooral naar de bioscoop kwamen voor de animatieshorts en de lange bioscoopfilm niet lieten beginnen voordat de animatieshort meerdere malen was afgespeeld. Disney's Mickey Mouse was toen op de piek van zijn populariteit en zelfs hij werd overtroffen door Popeye. Hierdoor konden de broers een drietal kleurenshorts van dubbele lengte produceren, alledrie met een Arabische setting.
Popeye's populariteit gaf de Fleischers mogelijkheden, maar trok ook de aandacht van mediamagnaat William Randolph Hearst, die merkte dat Popeye vooral populair was bij kinderen en opdracht gaf om hem kindvriendelijker te maken. Dit klonk eerst alleen door in de strip. Segar's oplossing was het vriendelijker maken van Popeye en de introductie van zijn vader, Poopdeck Pappy. Poopdeck was in feite Popeye met een baard en nu de geweldenaar die Popeye aanvankelijk was. Na tweederde van de totale output van de Fleischer Popeye's drong de lange arm van Hearst uiteindelijk ook door. Ook hier werd Pappy toegevoegd, samen met een aantal andere Segar karakters om Popeye minder tegen mensen te laten vechten. Paradoxaal genoeg predikt Popeye zelfs ineens tijdens een stierengevecht over 'cruelty for animals', waar hij eerder een stier tot slagersproducten had gereduceerd. Het spreekt voor de Fleischers dat de kwaliteit van de shorts door deze politieke correctheid niet direct achteruit gaat.

A Dream Walking (1934)


Popeye the Sailor Meets Sindbad the Sailor (1936)

De Fleischer Studio produceerde 108 Popeye shorts voordat distibuteur Paramount het bedrijf vernietigde. Daarover meer details in de volgende feature. De ondergang van de Fleischers zorgde ervoor dat het Paramount bedrijf Famous Studios het licensing contract overnam en beduidend mindere kwaliteits-animatie leverde tot 1957.
De Fleischer Popeye's creƫrden een stramien voor animatieshort waarin het komische geweld escaleert tot het einde. Deze formule werd later gevolgd door MGM's Tom and Jerry en Warner's Looney Tunes. Ook doen de extreme transformatiegrappen en het af en toe spelen met het filmmedium denken aan het latere werk van Tex Avery bij MGM en Warner. Tegen het einde van de Popeye serie produceerden de Fleischers een animatieserie voor een ware superheld: Superman.

Geen opmerkingen: